God bless American football

Aan de andere kant van de oceaan is American football een waanzinnig populaire marketingmachine. Hier blijft de aandacht echter beperkt tot de Super Bowl, hét kijkcijferkanon onder de sportfinales. Wie wint is slechts een voetnoot. De peperdure reclames en megalomane optredens tijdens de rust, dat is waar we van smullen. Toch wordt de sport ook in België door een groep liefhebbers beoefend. Roald Piqueur (33) is head coach van de Ghent Gators en introduceerde me in dat kleine wereldje. Na een dag in zijn spoor kan één vooroordeel alvast geschrapt worden: American football is absoluut geen ‘rugby voor mietjes’.

Het is paaszondag wanneer ik warm ingeduffeld aanbel bij Roald Piqueur (33). De weergoden zijn ofwel vergeten dat de lente al begonnen is, ofwel zijn het koersliefhebbers die een kille, winderige Gent-Wevelgem willen zien. Roald blijkt een spontane, goedlachse kerel en verwelkomt me in zijn huis in Zeveneken, Lochristi. Van buiten lijkt het een kunstzinnige kubus, maar binnenin is het een sobere, open ruimte die gekoloniseerd is door twee donzige katten.

American football is in de USA echt een totaalbelevenis, je kan het niet vergelijken met voetbal hier in Europa

AmFoot_kleur-1De head coach van de Ghent Gators is gebeten door de American footballmicrobe, al is daar in zijn huis vreemd genoeg geen spoor van te bekennen. “Een mancave? Die heb ik niet. Alles gebeurt eigenlijk op mijn computer”, vertelt Roald. Hij toont me het programma waarmee hij de wedstrijdtapes analyseert. “We zijn het enige team in de competitie met een endzone camera, die achter de doelpalen staat. Vanuit dat standpunt kan je veel beter zien welke looplijnen gemaakt worden en waar de openingen ontstaan.”

Het is tijd om te vertrekken. Voor we in de auto stappen neemt Roald afscheid van zijn vrouw en zijn pasgeboren knaap van tien weken oud. “Zijn naam is Quinn. Heel toevallig is dat ook de achternaam van de coach van de Atlanta Falcons, mijn favoriete team”, grijnst hij.

AmFoot_kleur-3

Totaalbelevenis

De tegenstanders van vandaag zijn de Brussels Black Angels en dus rijden we richting Anderlecht. Tijd genoeg om mijn geromantiseerde filmbeeld van American football aan de werkelijkheid te toetsen. De beelden die ik in mijn hoofd afspeel zijn die van egocentrisch machogedrag, wulpse cheerleaders en emotionele speeches in de kleedkamer die de match helemaal doen kantelen. “Het is natuurlijk uitvergroot, maar in de USA gaat het er echt wel zo aan toe. Je kan het niet vergelijken met voetbal hier in Europa. American football is een totaalbelevenis: sport, show, eten, met vrienden samen zijn. Dat gevoel van een ‘daguitstap’ proberen we hier ook een beetje aan te zwengelen, maar dat is niet evident.”

AmFoot_zwawit-5En de veelgehoorde uitspraak dat American football de mietjesvariant van rugby is? “Ach, daar maak ik me al lang niet meer boos over. Aan de twijfelaars vraag ik altijd: ‘Als je door een gyproc wand zou moeten lopen, zou je dat dan met of zonder bescherming doen?’. Daar moeten ze meestal niet lang over twijfelen”, lacht Roald. “Door die bescherming kunnen en durven spelers met veel hogere snelheden op elkaar invliegen. Het zorgt eigenlijk voor een vals gevoel van veiligheid.”

“Either the game is done with you or you are done with the game. Wel, the game was done with me …”

Voordat Roald coach werd, speelde hij negen jaar lang voor de Gators. Door een hernia tussen de nekwervels maakte hij noodgedwongen de overstap naar de zijlijn. “Het begon met tintelingen in mijn vingers, maar het verergerde al snel. Uiteindelijk bleef ik eens gevoelloos op de grond liggen na een harde tackle. Drie minuten lang was ik verlamd van mijn nek tot beneden.” Hij vertelt het allemaal zonder verpinken. Bizar eigenlijk, maar wat volgt slaat echt alles. “Na dat voorval ben ik blijven spelen, tot het nog eens gebeurde. Toen moest ik wel stoppen.” Of hoe de liefde voor het spel ook té groot kan zijn.

Pijn

“Er is een bekend spreekwoord binnen de American footballwereld: either the game is done with you or you are done with the game. Met andere woorden: ofwel ben je zo gehavend dat je moet stoppen, ofwel verlies je het spelplezier. Wel, the game was done with me …” Ik weet niet goed wat ik er van moet denken. Enerzijds dwingt het respect af, de manier waarop hij American footballspelers als moderne gladiatoren beschrijft. Ware krijgers die lijf en leden in de strijd gooien. Alles voor het team. Anderzijds lijkt de verheerlijking van die pijn net iets heel gevaarlijks: is dat medisch wel verantwoord?

AmFoot_kleur-4We maken ondertussen een korte tussenstop bij het ouderlijke huis van Roald om zijn jongste broer Eckhart (25) op te pikken. Ook bij hem hebben blessures een eind gemaakt aan zijn spelersbestaan. Hij gaat vandaag mee om het camerasysteem te besturen. Terwijl hun moeder nog vredig aan de onbijttafel zit, kan ik niet anders dan vragen wat zij daar allemaal van vindt. “Ik weet toch dat ik ze niet op andere gedachten kan brengen, dus proberen heeft geen zin”, lacht ze. “In het begin stond ik vaak aan de zijlijn bij hun wedstrijden, maar na verloop van tijd kon ik het niet meer aanzien.” Je kind die af en toe onder de graszoden wordt gestopt, het lijkt me inderdaad geen fijn zicht.

De Black Angels staan op kop in de competitie en zijn de regerende titelverdedigers, wij staan derde. We zullen op ons best moeten zijn om de overwinning binnen te halen

De rest van de autorit naar Anderlecht krijg ik een bijscholing over het spelletje en het niveau in Vlaanderen. De Engelse termen vliegen me om de oren en ook het grootste pijnpunt komt aan bod: de scheidsrechters. Die groeien duidelijk niet aan de bomen. “Binnen een competitie van amper acht ploegen, zijn er niet genoeg refs om elke ploeg thuis te laten spelen. Vaak zijn er twee of drie matchen op dezelfde locatie, met dezelfde scheidsrechters. En het niveau dat ze halen is soms bedroevend”, vertelt Roald.

White cap

We komen aan in het sportcomplex van Neerpede, vlak bij de oefenvelden van RSC Anderlecht. Terwijl de spelers met mondjesmaat binnensijpelen, is er een andere wedstrijd bezig: de Leuven Lions tegen de Limburg Shotguns. Er valt af en toe een cynisch lachje te bespeuren. “Het niveau van onze partij zal een stuk hoger liggen. De Black Angels staan op kop in de competitie en zijn de regerende titelverdedigers, wij staan derde. We zullen op ons best moeten zijn om de overwinning binnen te halen”, zegt Roald. Wanneer hij de ‘white cap’ (de leider van het scheidsrechtersteam) herkent, is hij een stuk minder hoopvol. “Alain … daar hebben we al een paar slechte ervaringen mee gehad.”

AmFoot_zwawit-9

AmFoot_zwawit-12De spelers gaan zich nu omkleden en Roald stelt ondertussen samen met Eckhart de endzone camera op achter de doelpalen. Het bijbehorende stoeltje is voor Eckhart, die de hele wedstrijd lang naast de constructie zal moeten zitten. Dan is het tijd voor de head coach om met de andere twee coaches te overleggen. Elk heeft tijdens de wedstrijd een specifieke taak en Roald is verantwoordelijk voor het verdedigende compartiment.  Een aantal pennenstreken later lijkt het definitieve plan op papier te staan.

Ook bij de opwarming is er een scheiding aanwezig. De quarterback zorgt dat zijn gouden arm geolied is, de receivers plukken zoveel mogelijk ballen uit de lucht en Roald zet zijn defensie scherp met een aantal tackle-oefeningen.

receiver 2
De receiver probeert voor de match nog wat vertrouwen op te doen.

AmFoot_kleur-13

AmFoot_zwawit-20En dan is het moment daar eindelijk: de motivatiespeech vlak voor de wedstrijd waar ik zo’n uitvergrote, romantische verwachtingen voor koester. Dat valt een beetje tegen. De vuisten gaan tegen mekaar, ‘Ghent Gators’ wordt luidkeels de arena in geschreeuwd, maar een evenaring van Al Pacino in Any Given Sunday was het verre van. Wat had ik dan ook gedacht?

AmFoot_zwawit-39

Touchdown

De match begint met een minuut stilte voor de vreselijke gebeurtenissen in Brussel. De spelers laten het niet aan hun hart komen. Wanneer de bal in het strijdperk wordt gegooid, zijn de gladiatoren na twee millennia terug herboren. Overal vliegen de razende lichamen op elkaar af, keer op keer een gigantische smak die je de hele wedstrijd meesleept. En de speler die de bal vastheeft? Die rode vod ben je liever niet.

  • Een minuut stilte voor de aanslagen in Brussel.

AmFoot_zwawit-53Met mijn gebrekkige kennis loop ik een beetje verloren in het matchverloop, zeker aangezien ik voortdurend door het smalle schietgat van mijn camera loer. Wat ik er uit opmaak, is dat de Gators duidelijk het onderspit moeten delven. Al snel staan ze twee touchdowns in het krijt. De Black Angels zijn altijd net iets sneller op de bal, net iets meedogenlozer voor hun tegenstanders, net iets meer bereid om de klappen op te vangen. En white cap Alain … die geeft het voordeel aan de Brusselaars bij elke discussiefase en die waren er helaas voor de Gators in overvloed.

De andere spelers feliciteren met hun overwinning en de meegereisde supporters bedanken, zo hoort het. Winnen doe je samen, verliezen ook

De frustratie laat zich nu voelen bij een aantal spelers, ze voelen zich bekocht door de Brusselse voorkeursbehandeling. Roald zelf blijft er opvallend rustig bij. “Toen ik begon als coach, zaten we bij de kneusjes in de competitie. Ik ben voluit voor positive coaching gegaan. Niet de hele tijd zitten neuten, maar elkaar net motiveren als het wat minder gaat. Eén blok vormen, dat is het allerbelangrijkste in dit spel. En kijk, in 2014 zijn we Vlaams kampioen geworden”, glundert hij.

Langs de zijlijn geeft Roald zijn defensie via gebaren het tactische plan door.
Langs de zijlijn geeft Roald zijn defensie via gebaren het tactische plan door.

AmFoot_kleur-54Al dat positivisme tenspijt, kookt het potje toch over bij twee Gators. De frustraties op het veld worden omgezet in een harde woordenwisseling met hun eigen offensive coach en de sfeer zakt onder het vriespunt. Roald probeert de heethoofden te bedaren. De andere spelers zien het met lede ogen aan. Na de grip op de wedstrijd zijn ze nu ook hun laatste strohalm kwijt: de onvoorwaardelijke teamspirit. Niet voor het laatst hoor ik iemand mompelen dat ik niet echt de beste wedstrijd heb uitgekozen. Het verlossende fluitsignaal kan niet snel genoeg komen.

Eindverdict

De wedstrijd komt na bijna drie uur tergend traag op zijn einde. Vlak voor het einde krijgen de Gators een laatste kans om de nul van het bord te vegen, maar de bal wordt onderschept en een nieuwe touchdown voor de Black Angels strooit nog wat meer zout in de wonde. 35-0 is het onverbiddelijke eindverdict. Een paaszondag om snel te vergeten.

Na een moeilijke namiddag, tonen de Gators zich waardige verliezers. De andere spelers feliciteren met hun overwinning en de meegereisde supporters bedanken, zo hoort het. Winnen doe je samen, verliezen ook. Dat is nu eenmaal teamsport. Roald incasseert de nederlaag heel nuchter: “De Black Angels waren op alle fronten beter. De beste ploeg heeft gewonnen.”

Het strijdveld ligt er nu verlaten bij. Drie kleine fans zorgen voor een laatste teken van leven en wanen zich even tussen de grote jongens. De toekomst is verzekerd. Het dreigende wolkendek doet de Gators al snel afdruipen en voor ik het weet sta ik opnieuw bij Roald thuis. “Gelukkig is het morgen paasmaandag”, relativeert Roald de teleurstelling. Hoe hij die gaat spenderen? “Tja … hoe denk je?” God bless American football.

 

Tekst en foto’s: Michiel Martin

Eén reactie

  1. Michiel,
    Net kennis gemaakt met het Amerikaans voetbal! Begeesterd en meeslepend geschreven, , afwisseling tekst en foto’s werkt uitstekend en de toffe insteek met de filmpjes smaakt naar meer. Misschien niet de sport waar ik fan van zou kunnen zijn maar deze introductie werkt uitnodigend. Goed dat minder bekende sporten via Tank in de aandacht komen.
    Ik kijk uit naar je volgende reportage of artikel.
    Schrijf ze,
    K

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *