Opinie: Doofpotcommunicatie

Ik schreef vandaag voor De Morgen een – zo objectief mogelijk – artikel over een schandaaltje aan de Arteveldehogeschool. ‘Opleiding journalistiek schiet in eigen voet bij poging tot redden van imago’, was wellicht een betere titel geweest om de farce te beschrijven die zich heden ten dage afspeelt op het toneel van de Kantienberg. Na een dagje rondbellen naar betrokken studenten en docenten kan ik enkel zuchten: typisch Artevelde. (Foto: Jorne Daems)

Vroeger hoorde bij die uitspraak steevast een grinnik, maar die blijft nu achterwege. Wat gisteren op onderzoekplatform Apache verscheen, doet namelijk pijn aan de ogen. Niet door de beschreven feiten, die voor het grootste deel waar zijn, wel vanwege de schrijnende ‘doofpotcommunicatie’ richting alle betrokkenen die hier slapeloze nachten door beleefd hebben. Niet alleen studenten die zich in de steek gelaten voelen, maar ook docenten die met moegestreden stem aan de telefoon hun pleidooi begraven. Ook zij denken – begrijpelijk – aan hun job.

Voor de volledigheid. Op 1 december stond een docent duidelijk aangeschoten in het klaslokaal, waarbij die de presenterende eerstejaarsstudenten op een stapel ongepaste en denigrerende opmerkingen trakteerde. Enkele studenten verlieten daarop de klas. Volgens één getuige waren die opmerkingen op een bepaald moment zelfs seksueel getint, maar het lijkt een brug te ver om zoals Apache die kaart te trekken. Excuses volgden in een klasgesprek, maar sindsdien is het onderlinge respect onder het vriespunt blijven steken.

Transparantie richting alle besmeurden zou het opperste belang moeten dragen

Een eenmalig feit veroorzaakt door ‘een glaasje te veel’ bij de afzwaai van een collega, en dus zeker niet onterecht bedekt met de mantel der liefde. Anderhalve maand later herhalen de feiten zich echter. Ditmaal is een liveradioshow van de laatstejaars het decor van dronkenschap en is het grensoverschrijdend gedrag gericht aan één persoon, die volgens de docent “beter zijn best moet doen”. Mag hij zeggen en denken, maar dreigen dat de student “op zijn bakkes” krijgt als dat niet gebeurt, ligt mijlenver van de voorbeeldfunctie die een docent wel degelijk draagt.

Opnieuw volgden excuses, ditmaal was het bericht van een derde vaderschap het schuldige zaadje geweest. Bij beide verontschuldigingen gaf de docent wel aan zich niets meer te herinneren van het beschamende schouwspel. Een probleem lijkt me dat. Achter de schermen de juridische procedure volgens de regeltjes opvolgen en naar de buitenwereld de façade rechtop houden, lijkt in een gevoelige thematiek als deze een menselijke uitkomst. De docent in kwestie verdient inderdaad niet om zomaar aan de schandpaal genageld te worden.

Bij betrokken docenten en studenten heeft het voorval echter wonden geslagen en die doen etteren. Binnen een richting als journalistiek zouden ze met al hun ervaring toch moeten weten dat zo’n stroom aan frustratie niet stilletjes voorbij zal kabbelen, wie ook de vluchtende ratten van dienst mogen zijn die het spoor voor de speurende Apache-indiaan hebben klaargelegd. Dat het artikel (en vooral de titel) door de Arteveldehogeschool als “tendentieus en niet correct” beschreven wordt, mag dan wel kloppen, maar dat onheil heeft de opleidingsdirectie over zichzelf uitgeroepen.

Transparantie richting alle besmeurden door deze openbare – binnen de journalistieke opleiding dan toch – schandvlek, zou het opperste belang moeten dragen in een richting die ethische waarden zo hoog in het vaandel draagt en studenten opleidt om de maatschappij een kritische spiegel voor te houden. Niet zichzelf blijkbaar, dat moge na deze feiten wel heel erg duidelijk zijn.

Zuur dat de richting op deze manier opnieuw een kwak vanjewelste krijgt na een reeds verwoestende visitatie. Hoe onrechtvaardig de link tussen die visitatie en het gedrag van de docent ook moge aanvoelen in het Apache-artikel, de binnenskamerse behandeling is ongetwijfeld aangestuurd door de angst op nieuwe imagoschade binnen een opleiding die in ademnood verkeert.

Bitter ook dat het rechten van de rug gepaard gaat met kromme excuses waarvan je haren spontaan in brand schieten. Iedereen kan en mag fouten maken, maar wanneer een eerste incident in de ‘vergeefput’ verdwijnt, mag een tweede vehikel zwaardere gevolgen krijgen dan een weekje op non-actief en een onveranderde terugkeer naar het klaslokaal, inclusief behoud van een functie in de examencommissie. Dat het tweede vehikel dan ook nog eens live werd opgevoerd voor de ogen van zowat de volledige opleidingstop, maakt het wrange smaakpalet helemaal compleet.

Neen, mijn medelijden gaat voorlopig uit naar de mensen wier stem wegdeemstert in een duidelijk angstklimaat

“Medelijden”, zo vertelde een eerstejaarsstudent me. Dat hield hem of haar tegen om zich niet aan te sluiten bij een strijdend groepje conculega’s en klacht in te dienen na de dronken vertoning in de les. Want misschien zijn er verzachtende omstandigheden. Misschien heeft deze docent gewoon hulp nodig bij het bezweren van een aantal hardnekkige demonen. Misschien. Niemand is echter gebaat bij de weg van de schone schijn.

Neen, mijn medelijden gaat voorlopig uit naar de mensen wier stem wegdeemstert in een duidelijk angstklimaat. De studenten, die zweren bij de anonimiteit omdat ze straks beoordeeld worden door een autoriteit met wie de vertrouwensband onherstelbaar geschonden is. Of dat selecte gezelschap aan docenten, die wel nog het heilige journalistieke vuur in zich dragen, maar zichzelf verbrand hebben aan de interne keuken.

En toch zou ik graag met een zoete inval willen eindigen. Ik schrijf dit namelijk niet om met stenen te werpen, wel vanuit een diep respect voor zij die zich elke dag volledig geven in het belang van de studenten en zo een opleiding mogelijk hebben gemaakt waarin ik mijzelf heb kunnen ontplooien tot trotse journalist. Helaas zijn het altijd zij die met de kopzorgen belast worden. Zij weten wie ze zijn. Ik wens hun vanavond dan ook de allerbeste nachtrust toe.

– Michiel Martin

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *