Otto-Jan Ham: “Soms mis ik erkenning voor wat we doen”

Aan de vooravond van de eerste aflevering van De Ideale Wereld van 2017 spreekt presentator Otto-Jan Ham openlijk over zijn studententijd, De Ideale Wereld en hedendaagse journalistiek. “Nooit naar de les gaan en veel roken werd een gewoonte” Foto: Sofyan El Bouchtili

Otto-Jan Ham (38) had al een contract bij Studio Brussel nog voor hij goed en wel afgestudeerd was aan de Arteveldehogeschool. Sinds 2013 presenteert hij ‘De Ideale wereld’. Eerst op VIER, maar sinds januari 2016 op Canvas.

Staan er veranderingen op til bij De Ideale Wereld?
Otto-Jan Ham: ‘De rol van de sidekick gaan we laten afwisselen door verschillende personen. Vroeger deed alleen Jelle (De Beule, red) dat.’

© Sofyan El Bouchtili

Vergelijkbaar met het panel van De Slimste Mens Ter Wereld?
Ham: ‘Ja, maar met leukere mensen en niet ingestudeerd want dat werkt niet bij ons. Ook sidekicks die je niet meteen verwacht. Zo komt Jonas (Geirnaert, red) bijvoorbeeld af en toe terug want hij hoort gewoon bij het programma. We hebben allerhande ideeën getest de afgelopen weken.’

Jullie bereiden een actuaprogramma weken op voorhand voor. Is dat niet moeilijk?
Ham: ‘Elk seizoen testen we een aantal ideeën om op het einde te bekijken of ze voor herhaling vatbaar zijn en wekelijks gebracht kunnen worden. Vorig seizoen hebben we ‘Nu Terzake’ met Charlotte Timmers uitgetest en ondertussen uitgewerkt. Actualiteit blijft natuurlijk onze rode draad en dat kan je niet voorbereiden. Vanaf 10 januari is het dus weer vollenbak gaan.’

Heeft de pauze tussen twee seizoenen deugd gedaan?
Ham: ‘Mensen denken vaak dat ik vakantie heb, maar dat is niet waar. Ik ben een paar dagen naar Londen geweest. Dat was mijn congé. Daarna moest ik direct terug aan de slag. De Ideale Wereld is een rollercoaster. We zijn begonnen tijdens Pukkelpop (17 tot 20 augustus 2016, red) en sindsdien zijn we niet meer gestopt. Dat constant doorgaan heeft ook voordelen. Als we een slechte aflevering maken balen we even, maar er is geen tijd om de wonden te likken want de dag erna is er weer een nieuwe aflevering. Dat is prima. Ik wil dat schip zeker varende houden.’

Ik geloof in een underground-beweging die de journalistiek moet redden

Voel jij je persoonlijk verantwoordelijk voor De Ideale Wereld?
Ham: ‘Als er klachten zijn neem ik dat heel persoonlijk. Het is geen geheim dat niet iedereen fan is van ons programma. Het gebeurt vaak dat klachten mij persoonlijk raken. Soms mis ik ook erkenning voor wat we doen. Als je ziet hoeveel mensen naar De Slimste Mens Ter Wereld kijken denk ik soms: “Fucking hell, waarom bereiken wij dat publiek niet?” Dat we geen hoge kijkcijfers halen ligt natuurlijk aan ons en dat houdt mij wel bezig.

Hoe denk je dat de hedendaagse journalistiek er vandaag voorstaat?
Ham: ‘De journalistiek heeft er nog nooit zo slecht voorgestaan als vandaag. Ik geloof in een underground-beweging die de journalistiek moet redden want het vak is gewoon één grote advertorial (advertentie vermomd als artikel, red) geworden.
 Dat komt vooral door een gebrek aan controle op de media. Mijn ogen vallen uit hun kassen als ik lees wat Dag Allemaal allemaal durft te publiceren. HLN.be en Deredactie.be zijn een beerput van clickbait geworden. Het verschil tussen nieuws en reclame begint te vervagen.
 Nieuws wordt ook niet meer gefilterd. Als je met een alcoholstift de fouten uit ‘Het Laatste Nieuws’ haalt blijft er niets meer over. Alles moet tegenwoordig suggestief zijn en is gebouwd op los zand.’

© Sofyan El Bouchtili

Is De Ideale Wereld een wapen tegen dat soort media?
Ham: ‘Omdat wij vooral met humoristen zitten in plaats van journalisten zijn we geen écht satirisch magazine. We zijn eerder absurdistisch en nonsensicaal. ’s Morgens begint onze brainstorm altijd met de smeuïge krantenartikels te zoeken waarvan we weten dat niemand er zich vragen bij gaat stellen. Met zo’n soort pers willen wij komaf maken. De media gaan er al te vaak vanuit dat mensen het belangrijkste nieuws hoe dan ook zullen ontvangen. Dat is niet waar. Het is net het smeuïge nieuws dat de meeste mensen bereikt. Dan heb je toestanden waarbij een referendum wordt uitgeschreven en maar 5% van de bevolking weet waarover gestemd wordt. De hamvraag is hoe we aan mensen duidelijk maken dat nieuws geen entertainment hoeft te zijn. Een website die ‘gordroognieuws. be’ heet. Dat zouden jullie moeten maken! (lacht). Geen funny en entertainend nieuws, maar gewoon de feiten. Die tegenbeweging moet er komen.’

Wat is het verschil tussen werken voor VIER en werken voor VRT?
Ham: ‘Voor VIER waren we niet niet interessant meer omdat de kijkcijfers niet hoog genoeg waren. Online wel, maar daar verdien je niets mee. Bij Canvas zijn de cijfers minder belangrijk en willen ze vooral een jong publiek aantrekken. De insteek van het programma is dezelfde gebleven ookal was ik bang voor inmenging van de VRT. Dat is gelukkig nog niet gebeurd.’

Wat is het belang van Jelle De Beule voor De Ideale Wereld?
Ham: ‘Jelle is onbeschrijfelijk belangrijk voor dit programma. Hij is net als ik heel kritisch en streng. Zonder zijn ijzeren hand zou alles uit de hand lopen op de dag van een uitzending. Hij is ook heel veelzijdig. Hij kan schrijven, acteren, photoshoppen, dingen fabriceren, … De goede dynamiek in de studio hebben we ook aan hem te danken.’

Otto-Jan Ham over zijn studententijd: “Een luizige periode”

“Ik heb journalistiek gestudeerd aan de Arteveldehogeschool, maar ik heb er redelijk lang over gedaan (lacht). Onlangs gaf ik een gastcollege bij jullie en ik was onder de indruk hoe alles is veranderd. Mijn opleiding ging heel moeizaam tot alles in het laatste jaar heel concreet begon te worden en ik eindelijk stage kon doen. Toen had ik pas het gevoel dat ik écht iets aan het doen was. Gewoon wat naar de les gaan en studeren is te vrijblijvend voor mij.”

Vogelen

“Mijn studententijd was een luizige periode. Ik had geen geld om op café te gaan en kocht dan maar wat Aldi-bier. Nooit naar de les gaan en véél roken werd een gewoonte. Mensen zeiden vroeger altijd: “Ah, gij studeert? Geniet ervan! Het is de schoonste tijd van uw leven!”. Dat weigerde ik écht te geloven. Jong zijn en studeren is plezant, maar werken is leuker. Dan is het luizige studentenleven voorbij en krijg je geld op het einde van de maand. Een hele nacht uitgaan, eens vogelen en de dag erna in mijn nest blijven liggen was wel cool, maar daar staat tegenover dat ik toen niets betekende. Ik wilde een verschil maken en dat ben ik nu aan het doen.”

Elvis Costello

“Op stage leer je dingen die je in aula’s nooit te horen krijgt. Mijn stage was fantastisch. Ik heb hemel en aarde bewogen om hem bij Studio Brussel te kunnen doen. Het belangrijkste is dat je goesting hebt om aan je stage te beginnen. Dan is je stage twee maanden plezier. Tijdens mijn eerste week mocht ik al interviews gaan doen omdat de andere geen zin had. Als ik de zin: “Otto-Jan, je kan naar Amsterdam gaan voor Elvis Costello” hoorde, was mijn antwoord meteen: ”Oké, hup!”. Je mag ook niet nadenken over de afstand of de werkuren van je stage. Je moet het gewoon willen doen.”
“Pin je ook niet vast op goede of slechte resultaten tijdens de opleiding. In mijn klas zaten veel deezekes met perfecte punten, maar die werken nu in een bankkantoor. Met je diploma ben je écht niets als je tijdens je studententijd niets doet waar je later op kan bouwen. Met ambitie geraak je véél verder dan met een diploma.”

In mijn klas zaten veel deezekes met perfecte punten, maar die werken nu in een bankkantoor

 – Sofyan El Bouchtili, Elias Hoffman, Niels Verdonck en Beau Wauters

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *